Gepubliceerd door Justine Pardoen in Ouders

BOOS buigt zich over Familievloggers

Kinderen van familievloggers zijn nog steeds onbeschermd. Terwijl er al langer over de risico’s gesproken wordt en een onderzoek waar het ministerie van SZW zelf opdracht toe heeft gegeven, al een half jaar ligt te verstoffen in een lade. Tim Hofman van BOOS (BNNVara) maakt zich er druk om. Justine Pardoen werkte mee aan de documentaire en spreekt in sommige gevallen zelfs van kindermishandeling.

Tim Hofman van BOOS kwam op 8 april 2025 met een uitzending over familievloggers. Zijn kritische vragen over de bescherming (het gebrek daaraan) van kinderen die daarin meewerken, gelden ook voor kindfluencers (kidfluencers) en kinderen van mama vloggers (momfluencers), of hoe ze ook allemaal genoemd worden. In totaal gaat het om ruim 300 gezinnen met grote tot zeer grote impact en als je ook de nanovloggers meerekent, gaat het om tussen de 3000 en 4000 kinderen.

Slap

In de aflevering van BOOS worden alleen de grootste familievloggers met name genoemd en zijn beelden te zien van hun video’s. De twee grootste families zijn inmiddels al niet meer in Nederland: ze onttrekken zich daarmee aan alle toezicht en de kinderen gaan al niet meer naar school. Hoeveel alarmerende signalen heb je nog nodig?

En dat terwijl de staatssecretaris nogal terughoudend reageert op vragen van Tim Hofman: hij gaat ‘proberen’ zich ermee bezig te houden en een reactie te schrijven op het onderzoek waar het ministerie zelf opdracht toe gegeven heeft, al wil hij niet beloven dat dat nog dit jaar gebeurt. Dat onderzoek is al ruim een half jaar geleden opgeleverd en bevat concrete voorstellen.

Blijkbaar heeft het beschermen van kinderen die worden blootgesteld aan allerlei risico’s waar hun ouders zelf verantwoordelijk voor zijn, geen enkele prioriteit. Ik vind het slap, zei ik tegen RTL-Nieuws.

Kindermishandeling

Al in 2016 oordeelde ik dat er in sommige gevallen sprake was van kinderarbeid. In de meeste onderzoeken, ook in andere landen, wordt dat inmiddels ook gewoon erkend. Als de ouders er voor hun inkomen afhankelijk van zijn, lijkt me dit ook een no-brainer. Ik ging er in 2017 over in discussie op radio 1, in 2017, met vader Bellinga himself. Inmiddels noem ik in de aflevering van BOOS situaties in bepaalde video’s die online staan, zelfs een vorm van kindermishandeling. Eerder deed ik dat ook al, in NRC (Cashen met je kleuter), in 2018 over kleuters op Instagram. Het is ongelooflijk hoe laconiek we met zijn allen zijn over het beschamen van kinderen online. Door hun eigen ouders… Ze worden in de meest kwetsbare situaties gefilmd. Zodat wij erom kunnen lachen en kunnen liken, zodat de ouders kunnen cashen.

En zo zijn we zomaar bijna 10 jaar verder. Op TikTok staan filmpjes waarin de kinderen van de Bellinga’s belachelijk gemaakt worden. De Bellinga’s leven er riant van. Of, zoals de vader van Koetlife, Ruben Koet zei: kinderen worden toch gepest, dan kun je ze er maar beter tegen harden (zijn zoon Jayden zit in een rolstoel) en er geld mee verdienen. Dat ik daar zelf niet opgekomen ben…

Zorgen om welzijn

Op 8 april 2025 zaten Tim Hofman en ik ook bij Eva. Een jurist legde nog iets uit over de arbeidstijdenwetgeving. Maar dat is maar één aspect van het verhaal. Het gaat ook over risico’s voor welzijn, opgroeien met een gezond zelfbeeld, een normaal sociaal leven inclusief schooltijd, privacy, kinderrechten en mogelijke seksualisering van de kinderen.

Inmiddels heeft de Kinderombudsman ook haar zorgen uitgesproken en een brief geschreven naar de ministeries van Binnenlandse Zaken, Volksgezondheid, Sociale Zaken en Justitie en Veiligheid om de impact van vloggen op het welzijn van kinderen te onderzoeken. Maar ja. Hoeveel meer onderzoek hebben we nog nodig? Misschien moet het eerst weer uit de hand lopen, zoals inmiddels in de VS al het geval is. Gezinsvlogger Ruby Franke zit inmiddels in de gevangenis…

Kijktips

• Vandaag (9 april 2025) is de Netflix-docu Bad Influence — The Dark Side of Kidfluencing online gekomen. Over hoe dat kidfluencen is verworden tot pure uitbuiting. Niks hobby…
• Een heel ander perspectief zie we in deze korte film waarin de dochter van 9 jaar haar moeder buitensluit, haar filmt en online zet.

Gespreksvragen

Remco Pijpers formuleerde op LinkedIn een aantal voorbeeldvragen voor als je hier met kinderen over zou willen praten. Laat je inspireren.

Remco merkt nog op dat het niet bij elke klas zomaar kan, want misschien zitten er vloggende kinderen in de klas, of kennen ze zo iemand van dichtbij. Je wilt natuurlijk voorkomen dat ze daardoor juist gepest worden.

𝐕𝐨𝐨𝐫 𝐝𝐞 𝐛𝐨𝐯𝐞𝐧𝐛𝐨𝐮𝐰 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐞 𝐛𝐚𝐬𝐢𝐬𝐬𝐜𝐡𝐨𝐨𝐥 (𝐠𝐫𝐨𝐞𝐩 𝟕-𝟖)
1️⃣ Wat vind jij ervan als een kind iedere dag gefilmd wordt voor een vlog? Zou jij dat zelf willen? Waarom wel of niet?
2️⃣ Stel: je ouders willen dat een vakantievlog bij gaan houden, met z’n allen in beeld. Zijn er manieren om dat toch verantwoord te doen?
3️⃣ Wanneer is iets je eigen keuze en wanneer doe je iets vooral omdat anderen het willen of leuk vinden?
4️⃣ Wat als je een juf of meester in een klassenvlog zou zien, met toestemming van de ouders? Wat zou je daarvan vinden?
5️⃣ Is iets grappig of leuk om naar te kijken, ook altijd leuk voor degene die erin voorkomt?
6️⃣ Waarom denk je dat sommige mensen hun hele leven laten zien op internet?
7️⃣ Hoe zou het voelen om beroemd te zijn terwijl je nog op de basisschool zit? Hoe zou het voelen om beroemd te zijn als je volwassen bent?
8️⃣ Wat zou jij nooit willen delen, zelfs niet als het veel likes oplevert?
9️⃣ Heb je weleens een foto of een video van jezelf online gezet waar je achteraf spijt van had? Waarom?
🔟 Wat is het verschil tussen ‘jezelf zijn’ en ‘jezelf laten zien’?

𝐕𝐨𝐨𝐫 𝐝𝐞 𝐦𝐢𝐝𝐝𝐞𝐥𝐛𝐚𝐫𝐞 𝐬𝐜𝐡𝐨𝐨𝐥 (𝐨𝐧𝐝𝐞𝐫- 𝐞𝐧 𝐛𝐨𝐯𝐞𝐧𝐛𝐨𝐮𝐰)
1️⃣ Kan een kind op de basisschool echt ‘vrij’ kiezen om influencer te zijn? Waarom wel of niet?
2️⃣ Is dat anders voor een tiener op de middelbare school?
3️⃣ Wat zijn de risico’s als kinderen jong leren dat ze ‘volgers’ nodig hebben om waardevol te zijn?
4️⃣ Wie profiteert er het meest van kindinfluencers: het kind, de ouders, de volgers of het platform?
5️⃣ Waar ligt voor jou de grens tussen ‘privé’ en ‘publiek’ als het gaat om kinderen in vlogs? Is er iets wel dat mag en wat dan niet?
6️⃣ Zijn er foto’s of videobeelden van jou als kind online te vinden? Wat vond je ervan toen dit online werd gezet en hoe kijk je er nu tegenaan?
7️⃣ Zou je zelf ooit een familievlogger kunnen zijn? Wat zou je dan wel of juist niet filmen?
8️⃣ Zijn er situaties denkbaar waarin het toch gerechtvaardigd is familevlogs te maken? Wat zou de rechtvaardiging zijn?
9️⃣ Welke verantwoordelijkheid hebben kijkers (zoals jij) voor wat er met die kinderen gebeurt?
🔟 Hoe verandert een camera het gedrag van mensen? Denk je dat dat ook voor kinderen geldt? En hoe voelt het voor jou wanneer je ‘bekeken’ wordt?