Gepubliceerd door Freek Zwanenberg in Artikelen

In Memoriam: Merijn Bartman

Onze dierbare collega Merijn Bartman is tot ons grote verdriet overleden. Directeur Freek Zwanenberg staat stil bij de betekenis die Merijn voor Bureau Jeugd & Media heeft gehad. En hij blikt vooruit naar hoe hij haar visie en inspiratie wil laten voortleven. 

Merijn, geboren in 1962, was van 2021-2025 de motor van Bureau Jeugd & Media. Tijdens deze periode heeft ze onvermoeibaar gewerkt om onze onderneming verder te professionaliseren en meer impact te maken. In oktober 2025 werd Merijn gediagnosticeerd met borstkanker. Na een heftig jaar met behandelingen leek zij weer genezen en ze zou zelfs deze september opnieuw bij ons beginnen. Helaas bleek het toch mis. Tot ons grote verdriet overleed zij vorige week op 2 september 2026.

Keiharde werker

Merijn was een doorgewinterde mediawijsheidprofessional. Zij kende pionier Justine Pardoen al 30 jaar als vriendin, ruim voor de oprichting van Bureau Jeugd & Media in 2014. Merijn was eerst oprichter van een succesvol marketingbedrijf en werkte daarna 20 jaar op een basisschool voor speciaal onderwijs en zette daar door de jaren heen een heel programma rondom mediawijsheid op. 

In 2021, na het vertrek van Solange Jacobsen, stapten Merijn en ik tegelijkertijd in om samen met Justine de bedrijfsvoering vorm te geven. Deze stap om volledig voor Bureau Jeugd & Media te kiezen, had voor Merijn te maken met de wens om ook weer te ondernemen. Zij heeft zich dan ook sindsdien fulltime en onvermoeibaar ingezet voor het verder doen groeien en op de kaart zetten van BJM. Gedreven door de missie van het mediawijzer maken van kinderen.

Merijn deed eigenlijk alles wat er achter de schermen nodig was: bedrijfsvoering, financiën, projectmanagement en al het contact met klanten, onze sprekers en nieuwsmedia. Als het even kon ook grafische vormgeving en alles rondom onze huisstijl, daar genoot Merijn stiekem het meeste van. Na het afscheid van Justine hielden we enthousiaste heisessies over de koers van BJM. 

Een groot deel van de ‘BJM’ers’ tijdens het afscheid van Justine in 2025 (Merijn staat rechts)

Merijn als persoon: actief op de achtergrond

We belden elke dag, er was altijd zoveel om te bespreken. Maar altijd vroeg Merijn eerst hoe het met me ging. Als ik het zwaar had in mijn privéleven, luisterde ze aandachtig, en wist altijd een paar wijze woorden toe te voegen. 

Naast deze warme betrokkenheid viel ook op hoezeer Merijn het liefst op de achtergrond opereerde. Voor haar gold: je zet je in voor het geheel, voor de groep, voor de organisatie. Dat gaat voor. Niet jij als persoon. Dat onze foto’s op de website van BJM zwart-wit zijn komt ook door Merijn (ze maakte de foto’s trouwens ook zelf) en laat volgens mij op symbolische manier dezelfde gedachte zien: wij zijn een collectief, onze taak is niet om zelf te willen ‘shinen’ maar juist om anderen te helpen om na te denken, te helpen het gesprek te voeren, en uiteindelijk zelf bewuste keuzes te maken. Kortom: dienstbaar zijn.

Merijn en ik als vrijwilliger bij de Special Media Awards 2024, met organisator Sonja Heijkamp

Voorbeelden van Merijns’ werk

Als je een indruk wilt krijgen van het werk van Merijn dan hoef je niet ver te zoeken. In 2023 en 2024 overzag zij nauwgezet de totstandkoming van twee mooie projecten:

De InternetHelden Basis: 20 mediawijsheidlessen voor het voortgezet speciaal onderwijs. Hier zijn we lang mee bezig geweest, om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de grote behoefte van leraren aan mediawijsheidlessen die niet ‘vaag en ingewikkeld’ waren maar juist heel helder en directief. Merijn zorgde voor alle aspecten van de ontwikkeling van de lessen en bleef hameren op begrijpelijke taal.

De InternetHelden praatkaarten: deze ontwikkelde Merijn in samenwerking met vrijwilligersorganisatie Home-Start. De fysieke kaartensetjes ondersteunen vrijwilligers bij het voeren van gesprekken over mediaopvoeding binnen kwetsbare gezinnen. Ook hier waren we eindeloos bezig om het visueel en inhoudelijk helder en duidelijk te krijgen.

Aan de doelgroepen van deze projecten zie je weer die bijzondere betrokkenheid van Merijn: kinderen met een beperking en kwetsbare gezinnen. Hier zette zij zich graag extra voor in.

Merijns’ legacy: meer kunst en filosofie

We waren pas net begonnen en wilden nog zoveel neerzetten. Dat is nu aan ons. Ik voel een grote inspiratie om juist door te pakken met de zaken die Merijn nog wilde realiseren rondom de mediawijsheid van kinderen en jongeren. 

Zo zei Merijn vaak ‘we moeten meer filosoferen met kinderen’. Filosofische vragen rondom media, technologie en AI met kinderen te bespreken, dat zag Merijn echt als broodnodig om hen voor te bereiden op de complexe digitale samenleving. Hier gaan we de komende tijd meer werk van maken.

En in de zomer van 2025, twee maanden voordat ze erachter kwam dat ze ziek was, kwam Merijn voor het eerst met het idee van de ‘Art Experience’: een evenement waarbij de menselijke omgang met technologie centraal staat, maar dan vanuit het perspectief van de kunsten en filosofie. Met live muziek, theater, dans, VJ’s. 

Het is nu aan ons om deze visie en inspiratie van Merijn verder vorm te gaan geven. Zodat we betekenis kunnen geven aan de tragedie van dat zij veel te vroeg gestorven is. Zodat Merijn voort kan leven in onze missie en in alle gesprekken die we voeren over mediawijsheid. 

Bedankt voor stralende aanwezigheid, Merijn. We zullen je nooit vergeten.